Zakończyliśmy realizację projektu pt. „Udział szlaku melatoninergicznego i serotoninergicznego w
zmianach objawów depresyjnych podczas deprywacji snu”, finansowanego ze środków Ministerstwa
Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach programu SKNy Tworzą Innowacje (nr
SKN/SP/629918/2025) w kwocie 60.000 PLN
Projekt stanowił kontynuację badań prowadzonych przez Sleep Team nad neurobiologicznymi
mechanizmami odpowiedzi organizmu na deprywację snu. Tym razem skupiliśmy się na szlaku
tryptofan-serotonina-melatonina, odgrywającym kluczową rolę w regulacji nastroju, rytmu
dobowego i funkcji poznawczych.
Choć deprywacja snu najczęściej kojarzona jest z pogorszeniem funkcjonowania organizmu, wiadomo,
że już pojedyncza noc bez snu może prowadzić do szybkiej poprawy nastroju u części osób. Zjawisko
to od lat budzi zainteresowanie badaczy, jednak mechanizmy biologiczne odpowiedzialne za jego
występowanie nadal nie zostały w pełni poznane.
W badaniu z udziałem 80 zdrowych ochotników oceniliśmy wpływ jednonocnej deprywacji snu na
stężenia tryptofanu, serotoniny i melatoniny oraz ekspresję transportera serotoniny (SERT), analizując
ich związek ze zmianami nastroju i funkcji poznawczych.
Uzyskane wyniki wykazały, że już pojedyncza noc bez snu wpływa na szlak tryptofan-serotonina-melatonina, a kierunek tych zmian zależy od tego, czy po deprywacji snu nastrój ulega poprawie, czy
pogorszeniu. Nasze obserwacje wskazują również, że poprawa nastroju po deprywacji snu może
angażować inne mechanizmy biologiczne niż przedstawiona oś, wskazując między innymi na
potencjalną rolę szlaku kynureninowego, a tym samym otwierając nowe kierunki badań.
Projekt dostarczył również nowych informacji dotyczących zależności pomiędzy zmianami
molekularnymi a funkcjami poznawczymi. Wyniki wskazują, że ekspresja transportera serotoniny
może odgrywać istotną rolę w utrzymaniu sprawności poznawczej podczas niedoboru snu.
Efektem realizacji projektu jest także publikacja artykułu „Tryptophan-Serotonin-Melatonin Pathway
as a Contributor to Changes in Mood and Cognitive Functions Induced by Sleep Deprivation” w
International Journal of Molecular Sciences (IF = 5.6), a także prezentacja wyników podczas kongresu
European Psychiatric Association 2026 oraz konferencji Juvenes Pro Medicina 2026.
Zapraszamy do lektury: https://www.mdpi.com/3925684
Projekt umożliwił również rozwój kompetencji naukowych członków naszego Koła – od prowadzenia
badań klinicznych i laboratoryjnych, przez analizę danych, aż po przygotowanie publikacji naukowych i
wystąpień konferencyjnych.
Uzyskane wyniki wyznaczyły kolejne kierunki badań naszego zespołu nad
biologicznymi mechanizmami odpowiedzi na deprywację snu oraz ich znaczeniem dla zdrowia
psychicznego.
znajdź nas